Mesajlar Etiketlendi ‘sadık yağcı’

İzmir Devlet Tiyatrosu tarafından sahneye konulan “Jeanne D’arc’ın Öteki Ölümü” adlı oyunun ekibi ve oyuncuları şu şekildedir:

Yazan: Stefan Tsanev
Çeviren: Hüseyin Mevsim
Yöneten: Murat Karasu
Dekor Tasarım: Ethem Özbora
Giysi Tasarım: Yıldız İpeklioğlu
Işık Tasarım: Yakup Çartık
Sahne Amiri: Feyyaz Yükselen
Rol Dağılımı: Şebnem Doğruer, Sadık Yağcı, Cemalettin Çekmece

Oyunun konusundan bahsetmeden önce Jeanne D’arc’ın kim olduğunu hatırlamak gerek diye düşünüyorum.  Jeanne D’arc (1412 -1431) Fransa’nın İngiliz işgalcilere karşı verdiği savaşta ordunun başına geçerek Orleans kentini kurtaran genç bir köylü kızıdır. Tanrı’dan mesaj aldığını söyleyip Fransızların başına geçen bu köylü kızı, 30 Mayıs 1431’de Engizisyon tarafından “kafirlik” suçlamasıyla 19 yaşında yakılarak öldürülmüştür. Ancak Fransız halkının kalbinde öylesine yer etmiştir ki; kilise yüzyıllar sonra da olsa onu “Azize” ilan etmek zorunda kalmıştır.

Oyunun konusuna dönecek olursak; Bulgar yazar Stefan Tsanev’in Jeanne D`arc`ın yaşam öyküsünden hareket ederek yazdığı oyunda, Jeanne D’Arc, İngilizlere karşı vermiş olduğu savaşta ölür. Jeanne D’arc’ın ölümüyle kahramanlaşmasından korkan engizisyon, parlak bir fikir bulur. Zinadan ölüme mahkûm olmuş Jeannette adlı bir kadından Jeanne D’arc rolü yapmasını isterler. Eğer rolünü iyi oynar, herkesin gözü önünde af diler ve Jeanne D’arc’ı halkın gözünde küçük düşürmeyi becerirse hayatı bağışlanacaktır. Ya hayatını, ya da onurunu korumayı tercih etmek zorunda bırakılmıştır. Jeannette ciddi bir ikilem içerisinde kalır. Engizisyon üyelerinin ayaklarına kapanıp, canını mı kurtarsa, yoksa Jeanne D’arc olduğunu kabullenip, onuruyla ölmeyi mi göze alsa? İşte bu ikilemi yaşarken ona cellat ve Tanrı da eşlik etmektedir. Jeanne D’arc, Tanrı ve cellat arasında geçen bu üç kişilik oyunda, vatanseverlik, tutuculuk gibi kavramları kendi çıkarları doğrultusunda kullanan egemenler ve bunlara başkaldıran insanın iradesi sergilenmektedir. Jeanne D’arc’ın son gecesi yeniden kurgulanarak, din, vatanseverlik, insanlık onuru, adalet gibi kavramlar bugünün bakış açısıyla ve yergi üslubunun doğurduğu komediyle bir kez daha sorgulanmaya çalışılmıştır.

“Jeanne D’arc’ın Öteki Ölümü” izleyiciye bir soru sormaktadır aslında; Engizisyonun sıradan gündelik uğraşları arasında olan bu yakma olayı, bütün öteki infazlar anımsanmazken, yaklaşık 700 yıl sonra neden hâlâ belleklerdeydi?  İşte bu sorunun cevabını oyunun sonunda Tanrı şu sözleriyle vermektedir: “Jeanne D’arc olmak zordur ama Jeanne D’arc olarak kalabilmek daha da zordur” , “İsa’yı kurtarsaydım Mesih olmazdı. Sen de yaşarsan öleceksin; ölürsen yaşayacaksın.” Çünkü, Jeanne D’arc’ı, Jeanne D’arc yapan; girdiği savaşlar değil, mahkemede İngilizlerin kölesi olmuş aristokrat Fransızlara, zulmeden İngilizlere ve papazlara tokat gibi çarpan sözleri ve sürünerek yaşamak ile sürünmeden ölmek arasındaki tercihiydi.

İzmir Devlet Tiyatrosu’nun geçen sezon sergilediği oyun, bu sezon da sahnede. Tavsiye eder iyi seyirler dilerim.